Zmiany w obrębie aparatu paznokciowego mogą stanowić istotny sygnał świadczący zarówno o miejscowych schorzeniach jak i o zaburzeniach ogólnoustrojowych. Ocena wyglądu płytki paznokciowej, jej zabarwienia, struktury, grubości czy tempa wzrostu często dostarcza cennych informacji dotyczących stanu zdrowia pacjenta. W praktyce klinicznej nieprawidłowości w obrębie paznokci obserwuje się m.in. w przebiegu niedoborów witamin i mikroelementów, chorób metabolicznych, zaburzeń hormonalnych, schorzeń autoimmunologicznych oraz infekcji grzybiczych.
Jednym z najczęściej występujących zmian chorobowych jest grzybica paznokci, określana jako onychomikoza. Zmiana ta dotyczy zarówno paznokci stóp, jak i dłoni, jednak znacznie częściej rozwija się w obrębie stóp ze względu na sprzyjające warunki środowiskowe. Za większość zakażeń odpowiadają dermatofity, przede wszystkim z rodzaju Trichophyton. Rzadziej czynnikiem etiologicznym są drożdżaki z rodzaju Candida lub grzyby pleśniowe.
Do charakterystycznych objawów grzybicy paznokci należą:
- – zmiana zabarwienia płytki na żółte, brunatne lub białawe,
- – pogrubienie i kruchość paznokcia,
- – rozwarstwianie się płytki,
- – deformacja kształtu paznokcia,
- – oddzielanie się płytki paznokcia od łożyska (onycholiza)
- – nadmierne rogowacenie podpaznokciowe,
- – nieprzyjemny zapach oraz dyskomfort podczas chodzenia.
Rozwojowi zmian chorobowych w obrębie paznokci sprzyja wiele czynników środowiskowych, zdrowotnych i mechanicznych. Szczególne znaczenie mają warunki sprzyjające utrzymywaniu się podwyższonej wilgotności oraz temperatury, ponieważ tworzą one optymalne środowisko do namnażania drobnoustrojów chorobotwórczych.
Do najważniejszych czynników ryzyka należą:
- – noszenie ciasnego, nieprzewiewnego obuwia,
- – długotrwałe utrzymywanie wilgoci w obrębie stóp,
- – nadmierna potliwość,
- – mikrourazy mechaniczne paznokci,
- – niewłaściwa higiena stóp i dłoni,
- – korzystanie z publicznych basenów, saun, siłowni oraz wspólnych pryszniców,
- – przewlekłe drażnienie płytki paznokciowej,
- – częste wykonywanie manicure i pedicure bez zachowania zasad sterylizacji narzędzi.
Istotną rolę odgrywają również choroby współistniejące oraz stan ogólnej odporności organizmu. Zwiększone ryzyko wystąpienia zmian chorobowych paznokci obserwuje się u osób cierpiących na:
- – cukrzycę,
- – otyłość,
- – zaburzenia hormonalne,
- – choroby naczyń obwodowych,
- – łuszczycę,
- – atopowe zapalenie skóry,
- – niedobory żelaza, cynku i witamin z grupy B,
- – przewlekłe choroby przewodu pokarmowego,
- – zaburzenia odporności,
- – choroby autoimmunologiczne.
Nie bez znaczenia pozostają również czynniki związane ze stylem życia. Dieta uboga w składniki odżywcze, przewlekły stres, palenie tytoniu czy długotrwała antybiotykoterapia mogą prowadzić do osłabienia kondycji płytki paznokciowej i zwiększać podatność na infekcje.
Wczesna diagnostyka zmian w obrębie paznokci ma duże znaczenie kliniczne. Bagatelizowanie objawów może prowadzić do przewlekłego przebiegu choroby, szerzenia się zakażenia oraz wtórnych powikłań bakteryjnych. W przypadku utrzymujących się zmian konieczna jest konsultacja u specjalisty- Podologa, oraz wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych, takich jak badanie mykologiczne.
